“Is nudging wel ethisch verantwoord?” Nudging en ethiek

Nudging wordt meer en meer ingezet om gedrag te veranderen. Gezonder eten, de trap in plaats van de roltrap nemen, veiliger gedrag in het verkeer. Het zijn allemaal situaties waar al eerder nudging voor werd ingezet om deze doelen te behalen. Het is een vorm van beïnvloeding die ook in PR-campagnes wordt gebruikt. Maar niet altijd met correcte bedoelingen. De vraag die dan bij meerdere mensen, waaronder mezelf, naar boven komt is: “Is dit geen manipulatie en is dit wel ethisch verantwoord?”

Wat is nudging?

Bij een nudge wordt er een verandering aangebracht in de omgeving waar een keuze moet worden gemaakt. Het doel is om de keuze te beïnvloeden op een onderbewust niveau. Belangrijk bij nudging is dat het steeds een optie blijft en het geen andere keuzes verbiedt (Thaler & Sunstein, 2009). Deze techniek wordt gezien als een “duwtje in de rug” in de juiste richting. Enkele bekende voorbeelden zijn een vlieg in een urinoir plakken zodat mannen beter richten, fruit op ooghoogte plaatsen zodat er meer gekozen wordt voor gezondere snacks en voetstappen plakken in de richting van de trappen zodat mensen voor de trap kiezen on plaats van de roltrap of lift.

Kritiek

De kritiek op deze techniek is dat het manipulatief zou zijn. Het wordt vaker paternalistisch genoemd. Dit wil zeggen dat het mensen beperkt in hun vrijheid. Anderen geven de kritiek dat nudging enkel werkt voor keuzes op korte termijn maar niet zorgt voor een verandering in mentaliteit op lange termijn. Er kan ook een onderscheid gemaakt worden tussen “goede en kwade nudges”. Veel nudges zijn onschuldig zoals de vlieg in een urinoir maar ook verkopers, lobbyisten en politici maken vaak gebruik van deze techniek en dat niet altijd op een correcte manier.

Wanneer is een nudge onschuldig?

Volgens Richard Thaler en Cass Sunstein moet een goede nudge aan 3 voorwaarden voldoen. Ten eerste moet een nudge steeds transparant zijn en mag het in geen geval misleidend zijn. Een nudge moet simpel zijn om niet op te volgen. Als laatste moet er een goede reden zijn dat de uitkomst van het gedrag na een nudge in jouw belang is.

Op de bovenstaande foto zie je een voorbeeld van een goede nudge. Naar mijn mening voldoet het aan de drie voorwaarden van goede nudging. Het is niet misleidend, het is eenvoudig om niet te doen en afval in de vuilbak is voor iedereen belangrijk.

Slechte nudging

Uiteraard zijn er ook voldoende voorbeelden waarbij nudging op een slechte manier wordt toegepast. Dit wordt ook wel “evil nudging” genoemd. Een voorbeeld is wanneer de enige optie op de vraag om een recensie achter te laten enkel “ja” of “niet nu” zijn. Hierdoor zal je het uiteindelijk wel doen om er van af te zijn. Dit wordt ook wel “nagging” genoemd. Een ander voorbeeld is “sneaking”. Bijvoorbeeld als je op een website een account aanmaakt en daardoor automatisch een nieuwsbrief ontvangt. Dit voorbeeld is volgens de GDPR-wetgeving verboden. Een laatste voorbeeld dat ik toelicht heet “fake notifications”. Hierbij ontvang je meldingen van een app die nutteloos zijn. Dit met de bedoeling dat je de app vaker opent. Een voorbeeld van een nutteloze melding is als iemand die je niet kent een post likete van iets dat je niet interesseert (Bekkema, 2020).

Jammer genoeg zijn er veel gevallen van evil nudging en nudges die niet voldoen aan de drie voorwaarden. Je verzetten tegen deze nudges is niet altijd eenvoudig omdat ze vaak niet duidelijk of transparant zijn. Het is belangrijk om kritisch na te denken of de nudges (die vaak uit het bedrijfsleven komen) wel in jouw voordeel zijn en niet gericht zijn op de winst van het bedrijf.

(Visited 2 times, 1 visits today)

Leave A Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *