Twee weken geleden kreeg ik de kans om bij Stampmedia de boekvoorstelling van het boek Media en journalistiek in Vlaanderen van Jonathan Hendrickx bij te wonen. Jonathan is postdoctoraal onderzoeker in media- en communicatiewetenschappen en in zijn boek schetst hij de voornaamste tendensen binnen de Vlaamse journalistiek. Hoe ik mijn avond in twee woorden zou omschrijven? Interessant en een echte eyeopener. Hieronder al een klein voorproefje van wat ik heb bijgeleerd.

Diversiteit & representativiteit

Vandaag de dag is het een onderwerp dat (terecht) meer dan ooit wordt aangehaald. Diversiteit en representativiteit is belangrijker dan ooit.

Uit een Oxfordstudie waaraan meer dan 20 landen meededen, België niet inbegrepen, is gebleken dat er qua diversiteit wel vooruitgang is, maar het blijft bij de basis. Hoewel redacties het steeds beter willen doen op dit vlak, blijkt het toch nog niet goed verdeeld te zijn over alle lagen. Redacties denken bij diversiteit voornamelijk aan hun journalisten, maar wat met de rest van de organisatie? Het is natuurlijk de taak van journalisten en iedereen binnen een bedrijf om zichzelf bij te scholen over de samenleving, maar zou dat proces ook niet gemakkelijker zijn bij een grotere diversiteit op de redactie?

De rol van de burger

Zo’n 70 jaar geleden was er nog niet zoveel materiaal voor mediabedrijven. Hierdoor vroegen ze zelf aan de burgers om beelden te leveren en die konden zij dan vervolgens uitzenden. Hoewel dit af en toe nog wel eens bij ons gebeurt, kan ik mij niet inbeelden dat alle beelden op het nieuws of in de krant van burgers afkomstig zouden zijn. Nochtans zijn burgers onmisbaar geworden in het nieuwsproces. Wij zijn niet alleen gebruikers van media, maar we maken en verspreiden het ook nog steeds op onze eigen manier. Denk bijvoorbeeld maar aan de Facebookgroepen als “ge zijt van…”. Dit is voor velen een belangrijke nieuwsbron om nieuws over hun gemeente te weten te komen. Dit toont dan ook aan dat sociale media steeds belangrijker zijn geworden, net omdat burgers hier zo massaal op aanwezig zijn.

Social media editors zijn één van de laatste toevoegingen aan redacties en zijn speciaal in dienst om nieuws te verpakken en te verkopen via sociale media. Nu wij als burgers zelf onze info van overal kunnen halen, zijn clicks nog nooit zo belangrijk geweest en journalisten spelen dan ook steeds vaker de rol van marketeer. Ze moeten niet alleen meer informeren, maar hun nieuws ook steeds meer weten te verkopen.

Copy-paste journalistiek

Wat mij al vaak is opgevallen, maar waar ik nog nooit bij stilstond, is dat artikels tegenwoordig steeds meer en meer worden overgenomen. Op een periode van vijftien jaar is dit van één derde naar de helft van de nieuwsartikels gegaan. Wanneer er wordt gecopy-pastet zodat er meer tijd kan worden gestoken in eigen innovatief onderzoek, is dit positief. Al is dat niet altijd het geval.

In Vlaanderen is er nog geen onderzoek gedaan naar de rol van Belga in de copy-paste cultuur, maar wel in Nederland. Een gemiddeld ANP bericht wordt door maar liefst 22 verschillende media overgenomen en minder dan de helft voert substantiële aanpassingen door. Ze worden integraal overgenomen op websites. De verhoogde mediaconcentratie van vandaag zorgt er dan ook voor dat artikels steeds meer worden overgenomen en dit zorgt voor verschraling. Zo komen er minder meningen aan bod en dat kan een gevaar zijn voor onze democratie. Gek toch! Of niet?

Voila, dat was het weer voor vandaag. Ik kan nog uren schrijven over hoe Jonathan mijn blik op het medialandschap heeft verruimd, maar dan kan ik je beter aanraden om zijn boek te kopen natuurlijk. Ik heb mijn exemplaar hier momenteel naast mij liggen en kan al niet wachten om verder te lezen eens deze blogpost is gepost.

Tot snel!

(Visited 18 times, 1 visits today)

Leave A Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *